Médoc

Route des châteaux

De D2, bijgenaamd de route des châteaux, loopt vanaf Blanquefort, aan de rand van Bordeaux, naar het noorden en volgt op afstand de linkeroever van de Gironde. Ze doorkruist achtereenvolgens de gemeentelijke appellations van de Haut-Médoc: Margaux, daarna Saint-Julien, Pauillac en Saint-Estèphe. De grote domeinen volgen elkaar op, vaak zichtbaar vanaf de weg, met hun chartreuses, torens en wijnkelders tussen de wijnranken. De classificatie van 1855, opgesteld voor de Wereldtentoonstelling van Parijs, deelt de wijnen van de Médoc nog altijd in vijf categorieën in, van premier tot cinquième cru. In Saint-Julien herken je Château Beychevelle aan zijn embleem met een schip: de naam zou komen van het bevel aan passerende schepen om de zeilen te strijken voor het domein van de hertog van Épernon, de admiraal. Verder naar het noorden markeren de pagodes van Château Cos d'Estournel de toegang tot Saint-Estèphe. De meeste bezoeken moet je vooraf boeken, met proefformules tegen sterk uiteenlopende prijzen, en het is verstandig er niet meer dan twee of drie per dag te plannen. De twee Maisons du Vin, in Margaux en Pauillac, geven advies over de domeinen die open zijn voor publiek.

Pauillac

Pauillac, 5.190 inwoners, is de hoofdplaats van de wijngaarden van de Médoc, op de linkeroever van de monding, 50 kilometer van Bordeaux. De appellation beslaat meer dan 1.200 hectare wijngaarden met rode druivenrassen, op diepe grindbodems, en telt 18 wijnen die in 1855 zijn geklasseerd, waaronder drie van de vijf premiers crus: Lafite Rothschild in het noorden, bij Saint-Estèphe, Latour in het zuiden, bij Saint-Julien, en Mouton Rothschild, in 1973 gepromoveerd tot premier cru en beroemd om zijn etiketten die elk jaar door een kunstenaar worden geïllustreerd. In de 18e en 19e eeuw brachten de wijnhandel en de scheepvaart op de monding het stadje welvaart, en vanuit zijn haven vertrok Lafayette in 1777 aan boord van La Victoire om de Amerikaanse onafhankelijkheid te steunen. Vandaag liggen aan de kades, meer dan een kilometer lang, de jachthaven, de restaurants en de Maison du Tourisme et du Vin, een handig vertrekpunt om bezoeken te regelen. Het dorp Bages, ten zuiden van het stadje, gerestaureerd rond een pleintje met bakker, bistro en winkels, is een prettige stop tussen twee châteaus.

Margaux

Margaux is tegelijk een dorp, een appellation en een premier cru. De appellation, zo'n 1.519 hectare in 2023, strekt zich uit over vier gemeenten: Margaux-Cantenac, in 2017 ontstaan door een fusie, Arsac, Labarde en Soussans, zo'n 25 kilometer ten noorden van Bordeaux. Ze verenigt 21 wijnen die in 1855 zijn geklasseerd, het grootste aantal in de Médoc, waaronder Château Margaux, haar enige premier cru, maar ook Palmer, Rauzan-Ségla, Brane-Cantenac en Giscours. Het hart van de appellation is een plateau van wit grind van zo'n zes bij twee kilometer, dat wijnen voortbrengt die vermaard zijn om hun finesse en geur. Château Margaux, waarvan het neoklassieke herenhuis met zuilen tussen 1810 en 1815 werd gebouwd door architect Louis Combes, verschijnt aan het eind van zijn laan met platanen; het domein is alleen op afspraak te bezoeken. Het dorp is ingetogen, met zijn kerk, zijn wijnwinkels en de Maison du Vin et du Tourisme, die informatie geeft over de domeinen die open zijn voor publiek en de wijnen van de appellation verkoopt. Voor een overzicht neem je de kleine wegen tussen Cantenac, Labarde en Arsac, door de wijngaarden.

Vuurtoren van Cordouan

De vuurtoren van Cordouan, bijgenaamd het Versailles van de zee, staat op een rotsplateau zo'n zeven kilometer uit de kust, tussen de Pointe de Grave en Royan, in de monding van de Gironde. De bouw, in 1584 begonnen door architect Louis de Foix, die stierf voordat het werk af was, duurde 27 jaar en werd in 1611 voltooid. Hij werd evenzeer als monument als als vuurtoren ontworpen en herbergt een koningsappartement en een gewijde kapel, uniek ter wereld voor een vuurtoren. Vanaf 1786 verhoogde architect Joseph Teulère hem met meer dan 20 meter om het licht verder te laten reiken, wat hem zijn huidige hoogte van 68 meter gaf. Sinds de automatisering in 2006 blijft hij de oudste vuurtoren van Frankrijk die nog in dienst is, en in juli 2021 werd hij op de Werelderfgoedlijst van UNESCO gezet. Zo'n 24.000 bezoekers bereiken hem elke zomer met erkende pendelboten vanuit Le Verdon-sur-Mer of Royan: een overtocht van 45 minuten, daarna aan land gaan op de zandbank bij eb. Het ticket omvat de overtocht en de toegang, € 59 in het hoogseizoen vanuit Le Verdon, € 63 vanuit Royan, en minder buiten het seizoen. In de zomer zijn de plaatsen snel weg.

Soulac-sur-Mer

Soulac-sur-Mer, 3.100 inwoners, ligt op de noordpunt van de Médoc, bij de Pointe de Grave, zo'n 86 kilometer van Bordeaux. De badplaats groeide na de komst van de spoorweg in 1874, en in de straten staan nog veel villa's van baksteen, natuursteen en houten sierwerk, gebouwd voor zomergasten uit Bordeaux. De basiliek Notre-Dame-de-la-Fin-des-Terres, een romaanse kerk uit de 12e eeuw en een halte voor pelgrims naar Santiago de Compostela die over zee uit Engeland kwamen, raakte vanaf de 18e eeuw geleidelijk onder de duinen bedolven; het uitgraven duurde van 1859 tot 1905, en het gebouw is sinds 1998 Werelderfgoed. Soulac is ook een symbool van de erosie aan de kust van Aquitanië: het appartementencomplex Le Signal, dat in 1967 op 200 meter van de oceaan werd gebouwd, kwam op de rand van het duin te staan en werd vanaf februari 2023 gesloopt. Het centrale strand, in de zomer bewaakt, en de fietspaden richting het bos en de Pointe de Grave maken een verblijf compleet. De TER-trein uit Bordeaux stopt hier nog altijd.

Lac d'Hourtin-Carcans

Het Lac d'Hourtin-Carcans is het noordelijkste van de grote meren van de Gironde en het grootste natuurlijke zoetwatermeer dat volledig in Frankrijk ligt: 18 kilometer van noord naar zuid, 5 breed, zo'n 5.667 hectare. Door de geringe diepte, gemiddeld 4,5 meter en maximaal 10,5, warmt het water snel op. Het ontstond achter de duinenrij langs de Atlantische Oceaan, en het dennenbos dat in de 19e eeuw werd aangeplant om het zand vast te leggen, omringt het bijna helemaal. Aan de oostoever liggen de havens en stranden, in Hourtin-Port en Maubuisson, met zeilen, suppen en in de zomer bewaakt zwemmen. De wilde westoever wordt sinds 2009 beschermd door het nationale natuurreservaat Dunes et Marais d'Hourtin, 2.150 hectare beheerd door het Office National des Forêts. Een kanaal verbindt het meer in het zuiden met het meer van Lacanau. In het noorden, in Contaut, legden de Amerikanen in 1917 een watervliegtuigbasis aan, die later tot 2000 een opleidingscentrum van de marine werd. Voor gezinnen is het een rustgevend tegenwicht voor de oceaangolven, maar een paar kilometer verderop.